
PALA pali nchito iyo nanga ni dazi limoza yikwizako na kumtima wane cha, ni nchito ya kukhala msambizgi wa timu ya bola ya charo cha Malawi, yila tikuti Flames.
Umo vikubira kulikose, usange timu yikuchita makora, uyo wakulumbika ni khochi. Pala timu yawina, khochi bakumunyamula muchanya nga ndiyo wanguhozga bola kuti timu yakhe yiwine. Ungwazi wela! Kweni pala timu yakhe yaluza, khochi ndiyo wakuba pamoto, kupokera vitusi vyamuziro kufuma uku na uku nga panji wakoma munthu.
Kuvyaro vinandi vyakuwalo, tiyerezgere kuvyaro vya kusirya kwa Nyanja, uko bola bakulitola nga ni nchito panji bizinesi, makhochi gha matimu gha bola ghakupokera ndalama zinandi chomene, noti pamwezi, kweni pasabata, izo kuno panji zikukwana penshoni ya munthu uyo wagwira nchito muboma vyaka 20 panji kujumpha apa!
Apo nipala timu yikuchita makora. Kweni luze waka, muti mupulike! Kuluza kabiri, katatu mbwenu yamala, palije vyakudumbiranaso chara.
Chimozimozi kuno ku Malawi, nchito ya ukhochi njiterezi nga mchira wa changa. Pala wayikola uheni, wataya!
Tikuyowoya pano vikumanyikwa vibi chara usange nchito ya Kinnah Phiri, uyo ni musambizgi wa timu ya Flames, yichalipo. Uyowoyero ngwakuti wakake kasalasala wakhe wawerenge chifukwa icho wakuchita palije.
Vyose ivi bati chifukwa chakuti umo banyamata ba Flames batimbira bola pa magemu ghankhonde mwakulondezgana ghose ghamalira kutondana na matimu gha vyaro vinyakhe, no kuwinapo nanga njimoza cha.
Mwasonosono apa banyamata ba Flames bakaluta ku China uko bakasebera bola na timu ya bana bachoko bambula kukwana vyaka 22 vyakubabika (Under-22) ya charo chila. Bakatondana waka 2 kwa 2. Bati bawerako bakaluta ku Tanzania uko bakasebera na Taifa Stars (1 kwa 1) kweniso na timu ya Zanzibar iyo nayoso bakatondana nayo pakuhozgana 3 kwa 3.
Mabola ghose agha ghakaba ghakunozgekera bola la World Cup na charo cha Kenya chenechicho nacho timu ya Malawi yikatondana nachoso 1 kwa 1.
Sabata yamala iyi Pachisulo Flames yikasebera na timu ya ku Nigeria ya Super Eagles ndipo ukaba waka mwabi kuti bola likamala 1 kwa 1. Apa Malawi yikapulumukira waka Hameni, padoko waka nga yikawera mphuno zalungula, mawoko ghali musingo.
Kuyowoya unenesko Malawi yikapalula chipapa ndipo banyamata ba ku Nigeria bakawoneka nga ni timu iyo yili na lumbiri yayi. Banyamata ba Flames bakaba posepose, kupirana bola mwaluso kweni hozgani pera, go! Panyakhe banyamata bakunthazi bakatondekanga kuhozga bola maso na maso na golokipa wa Nigeria, Enyeama. Panji kutimbiska chisulo bola yakunjiranjira kuti nge!
Soka ilo! Bambenge kuhozga mbalendo nyengo yakumalamala. Kweni mwa Chiuta pera, munyamata Christopher John Banda wakatifulya soni pakuhozga chigoli kuti nyengo yiliyose rifariri wangalizga pito kuti bola yamala. Apa Malawi yikawera khululu lakujimajima!
Mumalo mwakuti banthu bati yayi Malawi yayezeska apa, banthu kukaba: Kinnah achoke! Achoke! Yake yatha! banyakhe mpaka kukhumba kumutimbamo malupi chifukwa chakuti Malawi yatondeka kuluska Nigeria.
Ka pala banyamata ba Malawi bakutondeka kuhozga bola uko bali na mwabi wose, maso na maso na golokipa, mbwe ni mulandu wa khochi? Vinyakhe tiyeni tighanaghane makora.
Kuwina bola nyengo zinyakhe ni mwabi. Timu yigamanya kusebera makora ghene, kweni hozgani pera, too! Nyengo zinyakheso mwizamusanga kuti kuti timu iyo mukuti yikusebera makora chara ndiyo yikuba na mwabi wakuhozga. Vikuchitika ivi, awo bakumanya masebero gha bola umo ghakwendera banganizomerezga.
Chikuchitikaso nchakuti nanga khochi angaba wakumanya nchito yakhe uli, usanga banyamata ndiwo luso balije, kawemi palije. Ka mwati khochi ndiyo wanjire mugiraundi na kukahozga? Vingachitika ivi chara.
Sono apo tose bina Malawi tikuyikhumbira timu yithu ya Flames viwemi vyose Chisulo ichi apo yitimbenge na Chad muchiphalizgano cha awo balutirirenge muchigaba chachibiri cha Africa Cup of Nations pa Kamuzu Stadium mumusumba wa Blantyre, tiyeni tibe pamoza na kulimbikiskana kuti timu yithu yizakasebere makora na kuluska.
Chad nkhachichiso nanga uli kakatihozga 3 kwa 2 kukwawo mumusumba wa Ndjamena. Ka tikakavyapulapo kale 6-2 chaka chiyanke pasitediyamu penepapa, mwaluwa?
Chigomezgo cha bina Malawi nchakuti Flames apa yikwenera kuwina kwambula kutondeka kuti yilutirire muchiphalizgano ichi.
Kinnah wakuti bina Malawi mtima pasi, lekani kwenjerwa. Iyo wakuti wakakumana ba banyamata bakhe ndipo wakabaphalira kuti maji ghathika ghathika, baleke kughanaghana vya kumanyuma kweni jiso libe pa bola la Pachisulo ichi, ilo nda wafwawafwa, uyo wana mwana wakoleske.
Khochi uyu wakuti balekani awo bakuyoboya bayowoyenge, kweni kubikako mahara chara, jalani waka makutu ndipo maso panthazi.
Uwu mbunenesko nadi chifukwa pala twakuyoboya twaba tunandi pamuzi, vinthu vikwenda chara. Kweni pala mwabanthu mwakorererana vyose vikwenda makora ghene. Iyi ni nyengo yakuti tose bina Malawi tibe pamoza na kukhwimiska banyamata bithu na khochi wabo kuti chigomezgo chithu chagona pa iwo.
Kutuka na kunyoza khochi pamoza na banyamata bithu chingatovwira chara. Icho chikusuzga nchakuti banandi awo bakutemwa kuyowoya viheni vya khochi na banyamata ba timu ya Flames na bola iwo bandatimbepo kawiro, nchito mphamulomo pera.
Kwa Kinnah, nkhuti vwalani zikhole dada, nchito yilipo. Imwe banyamata ba Flames, bola kunthazi!