Written by JOE CHIBEWA
MZUZU: DC wakale wa boma la Likoma muchigaba cha Kumpoto m'charo cha Malawi, Laiford Mgunda, pa Mande wakathutira na muchanya apo khoti likulu la Mzuzu likadumula kuti walije mlandu pa mlandu wavimbundi uwo khoti lichoko la majisitireti ku Nkhata Bay likamukaka nawo.
Mgunda wakaba mugoliwoli apo khoti la magisitireti likamulangura kuti walipe faindi ya K120 000 pala apo chara wakakhale mujere chaka chimoza na kugagwira ntchito yakalavulagaga. Wakazgolanga mlandu wakupereka katundu—uyo boma likapereka kuti wovwire awo nyumba zawo zikawa panji kweghuka na chivula champhepo mu boma ili muchaka cha 2004—kwa chibwezi. Kweni chifukwa chambula kukhutiskika na udumuliro wa mlandu uwu, Mgunda wakachita apilo ku khoti likulu (High Court).
Mgunda wakaphalira khoti ili kuti unenesko ngwakuti katundu nga simenti na malata wakagabika kwa awo bakeneleranga kupokera ndipo munyakhe wakakhalapo. Katundu uyo ndiyo Mgunda wakalangula kuti waperekeke kwa banthu banyakhe pangongole.Wupu wakulimbana na vimbundi wa Anti-Corruption Bureau (ACB) ukapokera madandaulo kwa banthu banyakhe ghakuti DC wakutemwera pakugaba katundu. Chomenechomene bakuti icho chikamuzighamo nchakuti wakapereka malata kwa Grace Minika, uyo bakuti chikaba chibwezi chakhe.
Kweni pakujivikilira, Mgunda wakati Minika wakaba yumoza mwa banthu bakukwaskika na chivula champhepo chila ndipo wapempha kuti wovwirike na ngongole kwizira mwa mulala wakuwona vya chitukuko na mapulani nga umo ghakuyowoyera malango ghakendeskero ka maboma ghachoko (Local Government Act) pa Sekishoni 40(1) (a) (b).
Kweni wakweruzga mlandu, Jaji Dingiswayo Madise, wakadumula kuti palije icho DC wakanangapo pakuzomerezga kuti banthu banyakhe batole katundu yula pangongole kwizira mu ofesi ya mulala wa chitukuko na mapulani mu ofesi ya DC wa boma la Likoma kwakuyana na Sekishoni 40(1) (b) ya malango ghakendeskero ka maboma ghachoko. Madise wakati Sekishoni iyi yikupereka nkhongono na mazaza kwa DC kupereka ngongole kwa banthu panji mawupu malinga na umo khonsolo yawonera.
Pa nkhani yakuti Minika wakaba pachibwezi na DC, jaji uyu wakati wakuwonapo chakusuzga chara pakuti Minika nayo wakaba wakukhwaskika na chivula champhepo chila ndipo wakenda mundondomeko yakuzomerezgeka pakupempha wovwiri wa ngongole ku khonsolo.
“Kasi nga DC wakamukanizga Grace Minika, uyo nayo wakaba mugulu la banthu bakukhwaskika na suzgo la chivula champhepo, kupokera wovwiri pangongole chifukwa chakuti wakaba chibwezi chakhe? Kasi wakukakika uyu wakendeska na kusayina vikalata vyose payekha kuti Minika wapokere ngongole? Zgoro ndakuti ‘yayi’,” wakadumula nthena Jaji Madise na kusatula Mgunda kuti walije mlandu.